Pomnik „Chłopca z Pesztu”

Express Australijski, Polish-Australian Express, polish news, Polonia, polska gazeta, wiadomości polskie w Australii, polish language papers in Australia, polish newspaper in Australia, Australia’s Polish newspaper, Polish ethnic group in Australia
Pomnik „Chłopca z Pesztu” odsłonięty w Szczecinie 9 grudnia 2016 roku
W 60 rocznicę węgierskiego października 1956 roku odsłonięto w Szczecinie, na Jasnych Błoniach, w dniu 9 grudnia, pomnik „chłopca z Pesztu” (dzielnica Budapesztu). Drugi taki sam odsłonięto wcześniej na Węgrzech, w budapeszteńskiej dzielnicy Csepel, w październiku br.

Dlaczego w Szczecinie? Było to bowiem podziękowanie za naszą (szczecińską) pomoc oraz zbiórkę pieniędzy, leków, środków opatrunkowych i trwałej żywności dla ofiar budapeszteńskich wydarzeń 1956 roku. Mieszkańcy naszego miasta odpowiedzieli na apel Węgierskiego Czerwonego Krzyża, proszącego o dostarczenie krwi dla tych samych. Odzew był olbrzymi. W całej Polsce zgłosiło się wówczas 12 tys. osób chcących oddać potrzebującym swoją krew.

30 października, pod hasłem Polak-Węgier dwa bratanki, „Kurier Szczeciński” rozpoczął zbiórkę darów. Podobną akcję ogłosił również „Głos Szczeciński”. Następnego dnia, w obu redakcjach, zrobiło się tłoczno. Główny transport Węgrom w potrzebie wyruszył ze Szczecina trzema ciężarówkami 17 grudnia wieczorem sprzed siedziby Komitetu Pomocy Węgrom przy al. Wojska Polskiego.

* * * * *

Pomnik „Chłopca z Pesztu” w Szczecinie, powstał z inicjatywy posła Zgromadzenia Narodowego Wegier – Szilarda Nemetha, ufundowała Rada XXI budapeszteńskiej dzielnicy Csepel, na znak solidarności i wdzięczności narodu węgierskiego za pomoc Szczecina okazaną jej mieszkańcom. Tego samego też dnia, na pl. Solidarności, odbyło się otwarcie wystawy 1956. Polska-Węgry. Historia i pamięć, a wieczorem, w Filharmonii im. M. Karłowicza, miał miejsce koncert symfoniczny Gergely Bogányi gra Chopina. Wcześniej, premierowo, wyświetlono też film Szczecin–Budapeszt 1956 (wyprodukowanego na zlecenie Oddziału IPN w Szczecinie), wprowadzający w historyczne już wydarzenia z roku 1956, ze szczególnym uwzględnieniem wątku szczecińskiego. Dodatkowo, też na zlecenie Oddziału IPN w Szczecinie, została przygotowana pamiątkowa ulotka, którą rozdawano gościom koncertu.

Express Australijski, Polish-Australian Express, polish news, Polonia, polska gazeta, wiadomości polskie w Australii, polish language papers in Australia, polish newspaper in Australia, Australia’s Polish newspaper, Polish ethnic group in Australia

Na tablicy informacyjnej, znajdującej się przed pomnikiem na Jasnych Błoniach czytamy m.in., iż nawiązuje on do wydarzeń Rewolucji Węgierskiej z przełomu października i listopada 1956nrokou, w trakcie której Węgrzy podjęli walkę zbrojną, żądając demokratyzacji życia politycznego, suwerenności i niepodległości kraju. Powstanie narodowe zostało krwawo stłumione przez wojska sowieckie. W walkach zginęło ok. 2700 Węgrów, 19 tys. zostało rannych, zaś niemal 200 tys. musiało uciekać z kraju. Ponad 22 tys. osób osadzono w więzieniach, a ok. 225 stracono. Jesienią 1956 roku Polacy w geście solidarności, zaangażowali się w pomoc narodowi węgierskiemu, przekazując krew, medykamenty, żywność i artykuły pierwszej potrzeby. Dary ze szczecina przekazano do robotniczego Csepel – XXI dzielnicy Budapesztu. Na pamiątkę tego wydarzenia polskie i węgierskie władze samorządowe w 2016 roku ustawiły bliźniacze pomniki w Szczecinie i Csepel. 

Koszt realizacji pomnika „chłopca z Pesztu” poniosła strona węgierska.

Tekst i zdjęcia Leszek Wątróbski